تبلیغات
ریاضی به زبان ساده - اوركا،اوركا
تاریخ : 1390/02/12 | 14:31 | نویسنده : Mahta
اوركا،اوركا

ارشمیدس دانشمند و ریاضی‌دان یونانی در سال 287 قبل از میلاد درشهر سیراكوز یونان به دنیا آمد و در جوانی برای آموختن دانش به اسكندریه رفت. با این حال بیش تر دوران زندگی خود را در زادگاهش گذراند و با فرمانروای این شهر(هیرون) دوستی نزدیك داشت.وی توانست سطح و حجم جسم‌هایی مانند كره، استوانه و مخروط را حساب كند. او بنیان‌گذار دو دانش استاتیك و هیدرواستاتیك است و به علّت كشفیات بسیار اوست كه او را بزرگ‌ترین دانشمند یونان باستان می‌دانند.

  

ارشمیدس نمونه‌ی كامل تصوری بود كه عامه‌ی مردم از ریاضی‌دانان بزرگ دارند. ارشمیدس همانند نیوتن هنگامی كه مشغول محاسبات بود، خواب و خوراك را از یاد می‌برد. شاید معروف‌ترین داستان زندگی او نیز مربوط به همین موضوع باشد: معروف است كه روزی از روزها ارشمیدس به حمام می‌رود، به محض ورود به آب متوجّه می‌شود كه جسم او كه در آب غوطه‌ور شده، سبك می‌گردد. او با استفاده از این موضوع موفّق به كشف قانون مشهور اجسام شناور گردید كه بنابر آن هر جسم غوطه‌ور در مایع، به اندازه‌ی وزن مایع هم‌حجم خود سبك می‌شود.او كه از این موضوع بسیار شادمان شده بود، در همان حالت از حمام خارج شده و در كوچه‌های شهر فریاد می‌كشید: «اوركا، اورِكا» یعنی یافتم، یافتم.
شایع شده بود كه زرگری كه بنا بود تاجی از طلا برای هیرون بسازد، مقداری نقره در تاج شاه وارد كرده است، پادشاه كه گویا تقلّب زرگر را حدس زده بود از ارشمیدس برای حلّ این مساله كمك خواست.
حتماً می‌دانید كه ارشمیدس با استفاده از چگالی و قانونی كه به «اصل ارشمیدس» موسوم شد،توانست تقلّب زرگر را برملا سازد.
وی از جمله كسانی است كه توانست قوانین مربوط به اهرم‌ها را كشف كند. او از این یافته‌ چنان بر سر ذوق آمده بود كه ادعا كرد: "نقطه‌ی اتّكایی به من بدهید تا زمین را جابه‌جا كنم" .

 

ارشمیدس عادت‌های عجیبی داشت ،به طور مثال از هر زمین شنی یا خاكی كه اندكی مرطوب بود به عنوان تخته سیاه، برای رسم اشكال استفاده می‌كرد. وی بسیار منزوی و گوشه‌نشین بود و عقاید خویش را فقط با افراد خاصی در میان می‌گذاشت. افرادی نظیر اراتستن و یا كنون كه ارشمیدس در جریان سفر به اسكندریه برای تحصیل با آن‌ها آشنا شده بود.
ارشمیدس هرگز از روش‌های غیرعملی یونانیان برای نمایش اعداد از علائم استفاده نكرد. بلكه برای خود دستگاه شمارشی اختراع كرد كه به كمك آن توانست اعداد بزرگ را بخواند و بنویسد. هم‌چنین او روش‌هایی برای محاسبه‌ی جذر تقریبی اعداد به‌دست آورد. وی حتّی مدّت‌ها قبل از ریاضی‌دانان هندی با كسرها آشنا شده بود.
یكی از مهم ترین اتفاقات اواخر زندگی ارشمیدس، حمله‌ی سپاه رومیان به سیراكوز بود. در جریان این حمله، ارشمیدس براساس قولی كه در زمان صلح به هیرون داده بود، به دفاع از شهر پرداخت. وی با به كار بردن قوانینی كه در رابطه با اهرم‌ها و قرقره‌ها به‌دست آورده بود یك دژ دفاعی عظیم در برابر حملات دشمن ایجاد كرد. با نزدیك شدن كشتی‌های دشمن،منجنیق‌های عظیم ارشمیدس به كار افتادند و در نهایت شكست سختی را بر رومیان تحمیل كردند امّا چه سود كه رومیان مدّتی بعد كه اهالی شهر سیراكوز مشغول مراسم جشن بودند، به آن‌ها حمله‌ كردند و شهر را به تصرف خود درآوردند. ارشمیدس كه در گوشه‌ای از شهر مشغول حل مساله بود، با دیدن سایه‌ی سربازی روی شكل‌های خود از او خواست كه كنار برود و به او گفت:" دوایر مرا پاك نكن"كه این كار باعث خشم سرباز رومی شد و در نهایت،سرباز با شمشیر خود به زندگی 75 ساله‌ی این پیرمرد بی‌دفاع پایان داد.

منبع:شرح حال ریاضی دانان ایران و جهان 




طبقه بندی: Farsi،