تبلیغات
ریاضی به زبان ساده - جایزه ی نوبل و ریاضی دانان
تاریخ : 1390/05/1 | 08:39 | نویسنده : Mahta
آلفرد نوبل (1896-1833) در سوئد به دنیا آمد و در روسیه بزرگ شد، او شیمی و فن آوری را در فرانسه و ایالات متحده آموخت. نوبل مخترع دینامیت بود...

جایزه‌ی نوبل و ریاضی دانان:

آلفرد نوبل (1896-1833) در سوئد به دنیا آمد و در روسیه بزرگ شد، او شیمی و فن آوری را در فرانسه و ایالات متحده آموخت. نوبل مخترع دینامیت بود.

از سال 1901 نوبل جایزه‌ای را بنیان نهاد كه در پنج رشته‌ی فیزیك، شیمی، فیزیولوژی یا پزشكی، ادبیات و صلح هر ساله اهدا می‌شود كه به نام خود او نامیده شد.

در سال 1968، جایزه‌ی ششم در اقتصاد به این جایزه ها اضافه شد و توسط بانك سوئد به مناسبت جشن سیصدمین سالگردش اهدا گردید.

آكادمی علوم سلطنتی سوئد برندگان جایزه برای رشته‌های فیزیك، شیمی، پزشكی، ادبیات و اقتصاد را انتخاب می‌كند،موسسه ی نوبل در كارولینسكا جایزه در رشته‌ی پزشكی و موسسه ی نوبل نروژ جایزه صلح را اهدا می‌كنند.

مقدار جایزه از سالی به سال دیگر متغیر است، در سال 2003 مقدار جایزه 10میلیون كرون سوئد در حدود 3/1 میلیون دلار بود.

نوبل جایزه را برای ریاضیات قرار نداد. بعضی‌ها علّت را در این می‌دانند كه وی یك مخترع و صنعتگر بود و ریاضی را علمی صرفاً نظری می‌دانست و معتقد بود جایزه باید به اموری اختصاص داده شود كه عملاً بیش‌ترین خدمت را به بشریّت ارائه می‌دهند. بعضی هم علّت این امر را در خصومت شخصی وی با ریاضی‌دان مشهور سوئدی گوستامیتاگ-لفلر (Gosta Mittage-leffler) می‌دانند كه البتّه گواه تاریخی قابل استنادی در این مورد در دست نیست و این درحد شنیده‌هاست.

امّا چند ریاضی‌دان به خاطر فعّالیت‌هایشان در علوم دیگری چون اقتصاد، فیزیك و حتی ادبیات مفتخر به دریافت جایزه ی نوبل گردیده‌اند.
در این‌جا ریاضی‌دانانی كه تاكنون مفتخر به دریافت جایزه ی نوبل در سال‌های گوناگون شده‌اند را آورده‌ایم.

1) سال 1902 لورنتز Lorentz (فیزیك)
2) سال 1904 رای لی Rayleigh (فیزیك)
3) سال 1911 وین Wien(فیزیك)
4) سال 1918 پلانك Planck(فیزیك)
5) سال 1921 اینشتین Einstein (فیزیك)
6) سال 1922 بور Bohr(فیزیك)
7) سال 1929 دِبورخلی de Broglie (فیزیك)
8) سال 1932 هایزنبرگ Heisenberg(فیزیك)
9) سال 1933 شرودینگرSchroedinger(فیزیك)
10) سال 1933 دیراك Dirac(فیزیك)
11) سال 1945 پاولی Pauli(فیزیك)
12) سال 1950 راسل Russell(ادبیات)
13) سال 1954 بورن Born(فیزیك)
14) سال 1962 لانداو Landau (فیزیك)
15) سال 1963 ویگنر Wigner(فیزیك)
16) سال 1965 شوینگرSchwinger(فیزیك)
17) سال 1965 فاینمن Feynman(فیزیك)
18) سال 1969 تینبرگن Tinbergen(اقتصاد)
19) سال 1975 كانترویچ Kantorovich(اقتصاد)
20) سال 1983 چاندراسكار Chandrasekhar(فیزیك)
21) سال 1994 سِلتن Selten(اقتصاد)
22) سال 1994 نَش Nash(اقتصاد)

البتّه امروزه برای قدردانی از زحمات ریاضی‌دانان جوایز مختلفی درنظر گرفته شده، ازجمله جایزه‌ی آبل كه به نوبل ریاضی‌دانان مشهور است و دولت نروژ از سال 2001 اقدام به اهدای آن به ریاضی‌دانان نموده است. این جایزه از نظر مادی با جایزه‌ی نوبل برابری می‌كند. امّا جایزه‌ی دیگری كه از لحاظ معنوی با جایزه‌ی نوبل برابری می‌كند، مدال فیلدز است كه اوّلین بار در سال 1936 در نروژ اهدا شد.

منبع:

www.maa.org




طبقه بندی: Farsi،